Tarihçe

      Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü

      Türk dili ve Edebiyatı Bölümü, Edebiyat Fakültesi (Sosyal ve İdari Bilimler Fakültesi) bünyesinde 1969 yılında kurulmuştur. Bölümün kurucusu Prof. Dr. Şükrü Elçin’dir. Prof. Dr. Şükrü Elçin tarafından kurulan ve onun öncülüğünde gelişen bölümümüzde ilk yıllarda (1969-1974) sadece Türk dili ve Edebiyatı bilim dallarında doktora programları yürütülmüştür. Bölümümüz, 1974 tarihinden itibaren lisans eğitimi programını başlatmıştır. Sözkonusu tarihler arasında Bölümümüz ihtiyacı olan akademik kadroların yetiştirilmesine önem vermiştir. Bundan sonra eğitim ve öğretim programlarını geliştirmeye önem veren Bölümümüz 1975 tarihinden itibaren lisans, yüksek lisans ve doktora programları ile yoluna devam etmektedir. Bölümümüz gelişen akademik kadrolarının zenginliğini dikkate alarak Türk dili ve edebiyatı için olduğu kadar, Türk kültürü açısından da ehemmiyetli bir araştırma disiplini olan Türk Halkbilimi’ni, dil ve edebiyat programı ile de desteklenen yeni bir disiplin olarak 1982 yılında bünyesine katmıştır. Türk Halkbilimi Anabilim Dalı, Prof. Dr. Dursun Yıldırım tarafından kurulmuş ve programı yapılmıştır. Daha sonra bu program yeni gelişmeler dikkate alınarak son şekline kavuşturulmuştur. Bugün Bölümümüze bağlı Türk Halkbilimi Anabilim Dalı’nda lisans, yüksek lisans ve doktora programları yürütülmektedir ve bu programlardan da Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü programında olduğu gibi, ülke hizmetine koşan değerli gençler yetiştirilmektedir.

      Bölümümüze 1969-1983 yılları arasında Prof. Dr. Şükrü Elçin başkanlık etmiştir. Bölüm Kurucusu Prof. Dr. Elçin’in yaş haddinden emekli olmasından sonra Prof. Dr. Talat Tekin bölüm başkanlığına getirilmiştir. Onu takiben Prof. Dr. Umay Günay bölüm başkanlığı görevine atanmıştır. Bölüm başkanlığı görevini 1996-2005 yılları arasında Prof. Dr. Dursun Yıldırım yürütmüştür. 2005 yılından itibaren de Prof. Dr. Tulga Ocak, bölüm başkanlığı görevini yürütmektedir.

      Bölümümüzde gerek lisans ve gerekse yüksek lisans ve doktora programlarında Ankara’da bulunan üniversitelerin akademik kadroları gelişme sürecinde olduğu gibi bugün de yardımlarını esirgememektedir. Burada özellikle Prof. Dr. Bahaeddin Öğel’i ve Halil Erdoğan Cengiz’i rahmetle ve şükranla anıyoruz. Bugün bizlere ve programımıza uzun yıllardan beri destek veren Prof. Dr. Mustafa Canpolat’a ne kadar teşekkür etsek azdır. O artık sadece DTCF’nin bir öğretim üyesi değil, aynı zamanda Bölümümüzün bir öğretim üyesi ve Türkoloji camiasının saygı gösterdiği duayenidir. Bölümümüz eğitim programlarına büyük bir fedakarlıkla hizmet veren öğretim üyesi arkadaşlarımızın sayısı son yıllarda artmıştır. Bunlar arasında ilk akla gelenler Prof. Dr. Sema Barutçu-Özönder, Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun, Prof. Dr. Hasan Özdemir, Prof. Dr. Leyla Karahan, Prof. Dr. İsmail Ünver, Prof.Dr. Hamza Zülfikar, Prof. Dr. Ramazan Kaplan, Prof. Dr. Alemdar Yalçın, Prof. Dr. İsmail Parlatır, Prof. Dr. Ekrem Sezik gibi değerli öğretim üyeleridir. Bölümümüz onların gösterdiği dostluk ve fedakarlıklar sayesinde kıymetli akademik kadrolar yetiştirme imkânı bulmaktadır. Bölümümüz onlara her zaman minnettardır.

      Bölümümüzün kuruluşundan bu yana görev yapan arkadaşlarımızdan Doç. Dr. Turgut Günay, Prof. Dr. Amil Çelebioğlu ve Halil Erdoğan Cengiz aramızdan çok zamansız ayrılmışlardır. Tanrının rahmeti üzerlerine olsun!

       Bölümümüzde yetişmiş olup emekliye ayrılan hocalarımız ve arkadaşlarımız arasında Prof. Dr. Şükrü Elçin, Prof. Dr. Talat Tekin, Prof. Dr. Umay Günay ve Yard. Doç. Dr. Nevin Önberk yer almaktadır. Hepsine yeni hayatlarında ve bilimsel çalışmalarında sağlık ve esenlik dolu günler diliyor ve şükranlarımızı sunuyoruz.

      Bölümümüzde yetişip veya görev alıp daha sonra başka üniversitelere geçen Türkoloji hocaları arasında Prof. Dr. Ahmet Bican Ercilasun, Prof. Dr. Abdurrahman Güzel, Prof. Dr. Meserret Diriöz, Doç. Dr. Gönül Alpay-Tekin, Prof. Dr. İsenbike Togan, Prof. Dr. İsa Özkan, Doç. Dr. Mehmet Ölmez, Doç. Dr. Zuhal Kargı-Ölmez, Dr. Bahriye Çeri, Dr. Güler Güven ve Doç. Dr. M. Öcal Oğuz'un adlarını burada belirtmeliyiz. Bölümümüzde doktora eğitimi alarak üniversitelerine dönen genç akademisyenleri de burada belirtmek istiyoruz: Dr. Suat Ünlü (Uludağ Üniversitesi), Dr. Cafer Mum (İnönü Üniversitesi), Dr. Ferruh Ağca (Osmangazi Üniversitesi), Dr. Mete Taşlıova (Onsekiz Mart Üniversitesi), Dr. Genç Osman Geçer (Niğde Üniversitesi).

      Bugün Bölümümüz iki ana eğitim ve öğretim programı yürütmeye devam etmektedir. Her iki ana program birbiriyle uyumlu bir biçimde düzenlenmiştir. Ana programların sürekli yenilenmesine hem derslerin yeni ihtiyaçlara cevap verecek biçimde hazırlanması hem de ders müfredatlarının yeni gelişmelere uygun hale getirilmesi açısından dikkat edilmektedir.

      1997 yılından itibaren Bölümümüz Türkoloji eğitiminin daha iyi verilebilmesi amacıyla yeni çalışmalar başlatmıştır. Bölümümüz Türkiye Türkoloji bölümlerinde olmayan bir yeniliği öğrencilerine ve akademisyenlere sunmuştur. Öğrencilerimize bir ilk olarak dört sene boyunca almak zorunda oldukları derslerin kur tanımları ve yönetmelikleri içeren bir kitapçık her sene dağıtılmaktadır. 2000 yılında ise yine bir ilk olarak Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ve Türk Halkbilimi Anabilim Dalı’nın bütün derslerinin haftalık programları kitap halinde yayımlanmış ve dağıtılmıştır. Bu kitapla, öğrencilerimizin aldıkları derslerde inceleyecekleri konuları hafta hafta bilmeleri ve orada verilen kaynaklara da daha önceden hazırlanmaları amaçlanmıştır. Türk dili ve Edebiyatı Bölümü ve Türk Halkbilimi Anabilim Dalı ders müfredat programı ayrıca web sayfamızda da yer almaktadır.

      Bölümümüz ayrıca Bölümümüzde bulunan Ali Fehmi Karamanlıoğlu Vakıf Seminer Kitaplığı ve THB Reşide-Nejdet Sançar Vakıf Seminer Kitaplığı’nın kataloglarını da kitap halinde 1999 yılında yayımlamıştır.

      Bölüm Programımızın amacı, Türk dili ve edebiyatı metinlerini başlangıçtan günümüze kadar edebi ve filolojik bağlamda değerlendirip öğrenciye kazandırmak, onlara bu ürünlerin Türk kültürünün oluşum ve gelişimindeki vazgeçilmezliklerini akademik düzeyde öğretmek; Türk dili ve edebiyatı alanında ülkenin ihtiyaç duyduğu bilimadamlarını, uzmanları ve öğretmenleri yetiştirmektir. Türk dil ve edebiyatının, tarihi ve coğrafi çerçevede öğrenciye iletilmesi bu programın temel hedefleri arasındadır. Programlar, teorik ve uygulamalı derslerin yanısıra, Bölüm içi etkinlikler, konferanslar, düzenli yapılan araştırma ve uygulama gezileri ve çevre tanıtımları ile desteklenmektedir. Bölümümüzde ayrıca video ve slayt gösterilerinin yanısıra bu sene dokuzuncusunu kutladığımız Geleneksel Hıdrellez Bahar Şenlikleri ile öğrencilerimize Türk kültürünü tanıtıcı faaliyetlere devam edilmektedir.

      Mezunlarımız, Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı okullarda, özel okullarda ve dersanelerde öğretmenlik yapabilmektedirler. Ayrıca Kültür Bakanlığı’nda, TRT’de, basın-yayın organlarında, çeşitli bakanlıklarda, yurtdışı eğitim ve kültür kurumlarında, arşivlerde görev alabilmektedirler.

      Son Güncelleme:B. Gül, 25.09.2006

      Fotograflarla Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü